Trong những năm qua tỉ lệ mắc các bệnh về tai mũi họng nói chung và viêm họng, viêm họng hạt nói riêng ngày càng gia tăng. Ngoài yếu tố môi trường bị ô nhiễm và chế độ sinh hoạt thiếu khoa học còn có yếu tố sử dụng thuốc kháng sinh tràn lan. Việc sử dụng kháng sinh liều cao trong thời gian dài đã dẫn đến tình trạng nhờn thuốc, bệnh nhân cực kì hoang mang lo lắng vì không tìm ra giải pháp gì cho bệnh viêm họng mãn tính. Thấu hiểu suy nghĩ đó hôm nay chúng tôi có mời tới tòa soạn Ts Thầy thuốc Dương Minh Cường - Chủ tịch Hội tai mũi họng đông y để chia sẻ thông tin cùng quý vị.
Biên tập viên: Thưa bác sĩ, bệnh viêm họng là một bệnh tương đối phổ biến trong thời kì hiện nay, bác sĩ có thể cho biết về căn nguyên của bệnh dưới góc nhìn đông y?
Ts Dương Minh Cường: Theo Ðông y, viêm họng thuộc phạm vi chứng tý, gọi là hầu tý. Viêm họng có hai thể cấp tính và mạn tính. Viêm họng cấp tính nguyên nhân do ngoại cảm phong hàn kết hợp đàm nhiệt bên trong cơ thể mà gây bệnh; viêm họng mạn tính do đàm nhiệt lâu ngày tích tụ làm tổn thương phế âm mà gây bệnh
Biên tập viên: Bác sĩ có thể cho biết cụ thể hơn triệu chứng của viêm họng cấp tính và viêm họng mãn tính?
Viêm họng cấp tính: Người bệnh thấy đau rát trong cổ họng, niêm mạc họng rất đỏ, sưng nề, ho từng cơn, có đờm nhầy, lúc đầu trắng, sau đặc có màu vàng. Người bệnh có thể sốt, nhức đầu, mệt mỏi
Viêm họng mạn tính: Người bệnh có cảm giác vướng víu, ngứa rát thường xuyên trong họng; ho và khạc đờm quánh dính hoặc trắng nhầy (nhất là sáng sớm, khi ngủ dậy). Nhiều người bệnh do ngứa họng nên hay khậm khạc, gặng hắng. Niêm mạc họng có những điểm sung huyết màu đỏ nhạt, rải rác có những hạt lympho màu trắng (viêm họng hạt).
Khi sức đề kháng của cơ thể bị giảm sút (do nhiễm virut, làm việc căng thẳng, thay đổi thời tiết), bệnh có thể nặng lên thành một đợt viêm họng cấp
Biên tập viên: Câu hỏi được rất nhiều người quan tâm là việc sử dụng kháng sinh lâu dài có tác dụng phụ gì không và phương hướng điều trị an toàn nhất cho người bệnh?
Ts Dương Minh Cường: Tỉ lệ mắc bệnh viêm họng ngày càng cao cũng có một phần nguyên nhân sử dụng thuốc kháng sinh tràn lan. Với những trường hợp nhẹ đáng ra chúng ta chỉ cần sử dụng những phương thuốc đơn giản nhưng rất hiệu quả như: mật ong, chanh, quất, phật thủ, muối...thì chúng ta lại uống kháng sinh ngay. Việc uống kháng sinh có thể làm tình trạng bệnh dứt nhanh hơn nhưng có yếu điểm là càng về sau càng phải sử dụng liều lượng lớn hơn với tần suất dày hơn. Lâu dần dẫn đến tình trạng nhờn thuốc không thể kiểm soát được.
Để có hiệu quả bền vững và an toàn nhất chúng tôi khuyên người bệnh sử dụng các bài thuốc đông y ở cả thể cấp tính và mãn tính. Sử dụng thuốc đông y thời gian chữa có thể lâu hơn nhưng ngược lại rất an toàn. Đông y đi sâu vào biện chứng luận trị chữa từ gốc của bệnh. Với viêm họng cấp tính đông y sử dụng phương pháp : sơ phong, thanh nhiệt, hóa đàm. Với viêm họng mãn tính đông y sử dụng phương pháp : dưỡng âm thanh nhiệt, hóa đàm.
Biên tập viên: Việc tìm cho mình một cơ sở khám chữa bệnh bằng đông y hiện là bài toán khó với người bệnh vậy xin ông cho độc giả một số lời khuyên?
Ts Dương Minh Cường: Các bạn bị bệnh hoặc có con bị bệnh theo tôi nên đưa đến các bệnh viện hoặc chuyên khoa y học cổ truyền hoặc nếu chuyên sâu hơn nữa thì có thể đến Trung tâm điều trị viêm họng viêm amidan đông y ở Hà Nội. Trung tâm là cơ sở nghiên cứu chuyên sâu kết hợp điều trị nên hiệu quả rất tốt. Theo đánh giá của tôi và các đồng nghiệp thì đây là cơ sở điều trị viêm họng, viêm amidan bằng đông y tốt nhất Việt Nam hiện nay.
Biên tập viên: Xin ông có thể cho biết rõ hơn về bài thuốc đang được áp dụng tại Trung tâm điều trị viêm họng - viêm amidan đông y?
Ts Dương Minh Cường: Bài thuốc gồm sự kết hợp điều trị cả bên trong lẫn bên ngoài. Tùy theo mức độ, thể trạng và tình trạng bệnh mà các bác sĩ thay đổi theo tỉ lệ thích hợp.
Thuốc sắc: Kinh giới, bạc hà, liên kiều ... Có tác dụng chống viêm, tăng cường sức đề kháng của cơ thể, chống lại tác động xấu từ môi trường.
Thuốc ngậm: Phật phủ, cương tàm, tân chỉ, nghệ... Có tác dụng tiêu viêm, chống phù thũng tái tạo vùng tổn thương giúp họng trở về trạng thái bình thường.
Đây được coi là bài thuốc tối ưu nhất trong điều trị viêm họng cấp tính và mãn tính.
Biên tập viên: Việc điều trị viêm họng thường rất khó khăn đặc biệt là với trẻ nhỏ. Vậy xin bác sĩ cho biết cách phòng chống căn bệnh này?
Ts Dương Minh Cường:
Súc họng bằng nước muối ấm mỗi tối trước khi đi ngủ, sau khi đánh răng để sát khuẩn họng và miệng.
- Ăn các thực phẩm thanh đạm, dễ tiêu hoá, cùng các thực phẩm chứa nhiều nước, mềm, có tác dụng thanh nhiệt. Nên ăn nhiều rau quả có chứa vitamin C và các thực phẩm giàu collagen và elastin như móng lợn, sữa, các loại đậu, gan động vật, thịt nạc… Uống nhiều nước, không nên uống nước chè quá đặc, hạn chế các thực phẩm gây kích thích như gừng, tỏi, ớt…
- Không hút thuốc, uống rượu.
- Thường xuyên mở cửa để không khí lưu thông.
- Không nên uống nước đá, đồ uống lạnh, tắm nước lạnh, ở trong phòng điều hòa nhiệt độ thấp vì nóng lạnh đột ngột dễ gây viêm họng đỏ cấp.
Biên tập viên: Xin cảm ơn bác sĩ đã tham gia cuộc trao đổi ngày hôm nay
Theo Sức khỏe thời đại y học